Ben Lewis – Śmiech i młot. Historia komunizmu w dowcipach

Czy humor obalił komunizm?

Dowcipy komunistyczne, czy też raczej antykomunistyczne, to dla czytelników naszego portalu zapewne żadne novum. Starsi słyszeli pewnie wiele z nich jeszcze przed 1989 rokiem. Młodszym też musiały się one obić o uszy, bo kawały o Breżniewie, Chruszczowie, trabantach czy gigantycznych kolejkach do dziś są powtarzane, choć znacznie rzadziej niż niegdyś. Ile łącznie powstało dowcipów tego typu? Kilkanaście tysięcy? Może kilkadziesiąt albo kilkaset? Nie wiadomo. Dotąd ten temat (i trudno się dziwić) nie był traktowany zbyt poważnie i podejmowano go głównie w popularnych lub nad wyraz przyczynkarskich pracach. Ben Lewis, brytyjski reżyser i dziennikarz współpracujący m.in. z BBC, podjął się zadania nowatorskiego – rozwiązania zagadki komunistycznych dowcipów i gruntownego ich przebadania. Jaką pełniły rolę? Dlaczego je opowiadano? Kto to robił? Jak reagowały komunistyczne władze? I wreszcie: czy dowcipy pomogły obalić komunizm, czy wręcz przeciwnie – wydłużyły agonię Związku Radzieckiego?